કેન્સર સંભાળની મૂળભૂત બાબતો, સરળ શબ્દોમાં.
કેન્સરના રિપોર્ટ, સારવારની આડઅસરો અને સારવાર દરમિયાન રોજિંદી સંભાળ વિશે ટૂંકી માર્ગદર્શિકા. ફક્ત સામાન્ય જાણકારી માટે, અને હંમેશાં આપના ઓન્કોલોજિસ્ટની સાથે.
કેન્સરનો રિપોર્ટ, સરળ શબ્દોમાં.
રિપોર્ટમાં સૌથી વધુ જોવા મળતા શબ્દો, અને તેનો અર્થ.
બાયોપ્સી રિપોર્ટ
પેશીનો એક નાનો ટુકડો માઇક્રોસ્કોપ નીચે તપાસવામાં આવે છે. તેનાથી ખાતરી થાય છે કે કેન્સર છે કે નહીં, અને તે કયા પ્રકારનું છે.
સ્ટેજ
કેન્સર કેટલું મોટું છે અને તે ફેલાયું છે કે નહીં. તેને નંબર (0 થી IV) તરીકે અથવા T, N અને M અક્ષરોથી લખવામાં આવે છે.
ગ્રેડ
કેન્સરના કોષો સામાન્ય કોષોથી કેટલા અલગ દેખાય છે. ઊંચા ગ્રેડનો અર્થ સામાન્ય રીતે એ થાય છે કે કોષો વધુ ઝડપથી વધે છે.
બ્લડ કાઉન્ટ (CBC)
હિમોગ્લોબિન, શ્વેતકણો અને પ્લેટલેટ્સ. દરેક સાયકલ પહેલાં તેની તપાસ થાય છે, કારણ કે સારવારથી તે ઘટી શકે છે.
ટ્યુમર માર્કર
કેટલાક કેન્સર એવા પદાર્થો છોડે છે જે લોહીમાં દેખાય છે. ડૉક્ટરો સમય સાથે તેનું વલણ (ટ્રેન્ડ) જુએ છે; એક જ મૂલ્ય એ નિદાન નથી.
સ્કૅન
CT, MRI, PET-CT અને અલ્ટ્રાસાઉન્ડ (સોનોગ્રાફી) બતાવે છે કે કેન્સર ક્યાં છે અને તે સારવારને કેવો પ્રતિભાવ આપે છે.
એક જ મૂલ્ય એ નિદાન નથી. આપના ઓન્કોલોજિસ્ટ આખો રિપોર્ટ જોઈને સમજે છે.
કેન્સરનું સ્ટેજ કેવી રીતે નક્કી થાય છે.
મોટા ભાગના ઘન (સોલિડ) કેન્સરનું સ્ટેજ TNM પદ્ધતિથી નક્કી થાય છે: T એટલે મુખ્ય ગાંઠ, N એટલે નજીકની લસિકા ગ્રંથિઓ (લિમ્ફ નોડ્સ) અને M એટલે શરીરના દૂરના ભાગોમાં ફેલાવો.
અસામાન્ય કોષો પોતાની જગ્યાએ જ
અસામાન્ય કોષો નજીકની પેશીમાં ફેલાયા નથી.
એક જ ભાગમાં કેન્સર
મોટા નંબરનો અર્થ છે મોટી ગાંઠ, અથવા નજીકની પેશી કે લસિકા ગ્રંથિઓમાં ફેલાવો.
દૂરના ભાગોમાં ફેલાવો
કેન્સર અન્ય અંગોમાં અથવા શરીરના દૂરના ભાગોમાં ફેલાઈ ગયું છે.
આપના માટે સ્ટેજનો શું અર્થ છે તે આપના ઓન્કોલોજિસ્ટ સમજાવે છે. સ્રોત: U.S. National Cancer Institute, “Cancer Staging”.
સારવારની સામાન્ય આડઅસરો.
કીમોથેરાપી, રેડિયેશન અને સર્જરીની અસર દરેક વ્યક્તિ પર અલગ-અલગ હોય છે. કોઈ પણ આડઅસર વિશે આપની ઓન્કોલોજી ટીમને જણાવો; ઘણી આડઅસરો હળવી કરી શકાય છે.
થાક
આરામ કરવા છતાં દૂર ન થતો થાક એ સૌથી સામાન્ય આડઅસર છે.
ઉબકા અને ઊલટી
આપની ઓન્કોલોજી ટીમ દ્વારા આપવામાં આવતી દવાઓ તેને અટકાવી કે ઓછી કરી શકે છે.
મોંમાં ચાંદાં
મોંમાં દુખાવો કે સ્વાદમાં ફેરફારને કારણે ખાવું મુશ્કેલ બની શકે છે.
ઓછા બ્લડ કાઉન્ટ
શ્વેતકણો ઓછા થવાથી ચેપનું જોખમ વધે છે; પ્લેટલેટ્સ ઓછા થવાથી રક્તસ્રાવ કે ઉઝરડા થઈ શકે છે.
ભૂખ અને વજન
સારવાર દરમિયાન ઘણી વાર ભૂખ ઓછી થઈ જાય છે, અને વજન ઘટી શકે છે.
વાળ અને ત્વચા
કેટલીક સારવારથી વાળ ખરે છે અથવા ત્વચામાં ફેરફાર થાય છે, જે સામાન્ય રીતે સારવાર પછી સુધરે છે.
કીમોથેરાપી દરમિયાન તાવ આવવો ગંભીર હોઈ શકે છે. જો આપનું તાપમાન 38 °C (100.4 °F) કે તેથી વધુ હોય, તો તરત જ આપની ઓન્કોલોજી ટીમને કૉલ કરો અથવા નજીકની હૉસ્પિટલમાં જાઓ.
સ્રોત: U.S. National Cancer Institute, “Side Effects of Cancer Treatment”.

સારવાર દરમિયાન આહાર.
સારું પોષણ શરીરને સારવાર સહન કરવામાં મદદ કરે છે. ઘણા દર્દીઓને ઉપયોગી લાગતાં સરળ પગલાં:
- ત્રણ મોટાં ભોજનને બદલે દર બે-ત્રણ કલાકે થોડું-થોડું ભોજન
- દરેક ભોજનમાં થોડું પ્રોટીન: દાળ, દહીં, પનીર, ઈંડાં અથવા ફણગાવેલાં કઠોળ
- દિવસભર પૂરતું પ્રવાહી
- તાજું રાંધેલું ભોજન, અને સારી રીતે ધોયેલાં ફળ, ખાસ કરીને જ્યારે બ્લડ કાઉન્ટ ઓછા હોય
આપના માટે શું યોગ્ય છે તે આપની ઓન્કોલોજી ટીમ અથવા ડાયેટિશિયન નક્કી કરે છે.
સારવાર દરમિયાન જડીબુટ્ટીઓ અને સપ્લિમેન્ટ્સ.
આપ જે કંઈ લો છો તે બધું આપના ઓન્કોલોજિસ્ટને જણાવો, જેમાં આયુર્વેદિક દવાઓ, જડીબુટ્ટીઓ, ઘરગથ્થુ ઉપચાર અને સપ્લિમેન્ટ્સનો પણ સમાવેશ થાય છે. તેમાંથી કેટલાક કીમોથેરાપી સાથે પ્રતિક્રિયા કરી શકે છે અથવા લોહીની તપાસનાં પરિણામો બદલી શકે છે.
જોખમી
- કોઈની સલાહ પર, આપના ઓન્કોલોજિસ્ટને જણાવ્યા વગર શરૂ કરેલી જડીબુટ્ટીઓ કે ચૂર્ણ
- બીજું કંઈક અજમાવવા માટે સારવાર બંધ કરવી કે મુલતવી રાખવી
- લેબલ વગરનાં કે અજાણ્યા ઘટકોવાળાં ઉત્પાદનો
વધુ સલામત
- આપ જે કંઈ લો છો તેની સંપૂર્ણ યાદી, આપના ઓન્કોલોજિસ્ટ સાથે શેર કરેલી
- કોઈ પણ આયુર્વેદિક સંભાળ, જે ડૉક્ટરે આપની સારવારને ધ્યાનમાં રાખીને પસંદ કરી હોય અને જેનો સમય નક્કી કર્યો હોય
- આપની ઓન્કોલોજી સારવાર બરાબર સૂચવ્યા પ્રમાણે ચાલુ રહે
આપના ઓન્કોલોજિસ્ટને પૂછવાના પ્રશ્નો.
- 1
મારું કેન્સર કયા પ્રકારનું છે અને કયા સ્ટેજમાં છે?
અને મારી સારવાર માટે તેનો શું અર્થ છે?
- 2
મારી સારવારનો હેતુ શું છે?
કઈ સારવારનું આયોજન છે, અને કયા ક્રમમાં?
- 3
મારે કઈ આડઅસરોની અપેક્ષા રાખવી જોઈએ?
અને મારે ક્યારે ટીમને કૉલ કરવો કે હૉસ્પિટલ જવું જોઈએ?
- 4
મારે કયા ટેસ્ટ કરાવવા પડશે, અને કેટલી વાર?
બ્લડ કાઉન્ટ, સ્કૅન અથવા ટ્યુમર માર્કર.
- 5
મારે શું ખાવું જોઈએ, અને શું કોઈ વસ્તુ ટાળવાની છે?
જડીબુટ્ટીઓ, સપ્લિમેન્ટ્સ અને અન્ય દવાઓ સહિત.
રિપોર્ટ સમજાતો નથી? અમારી કેન્સર સંભાળ ટીમ સાથે વાત કરો.
અમને WhatsApp પર મેસેજ કરો અથવા ક્લિનિકને કૉલ કરો. અમે આગળનું પગલું સમજાવીશું અને આપનું કન્સલ્ટેશન બુક કરીશું.
આપનું કન્સલ્ટેશન બુક કરો.
ચાર ઝડપી પ્રશ્નોના જવાબ આપો. અમારી કેન્સર સંભાળ ટીમ આપને પાછો કૉલ કરીને આપનું કન્સલ્ટેશન બુક કરે છે.
- આપના રિપોર્ટ આપની સાથે બેસીને વાંચીએ છીએ
- આપના ઓન્કોલોજિસ્ટની સાથે, ક્યારેય તેમના સ્થાને નહીં
- ક્લિનિકમાં અથવા સમગ્ર ભારતમાં ઓનલાઇન
